تبلیغات
دختر زمین شناس
قالب وبلاگ

دختر زمین شناس
تنها جایی که برای زندگی کردن داریم زمین است...مواظبش باشیم 
نسوزها و دیرگدازها
(بخش سوم)



رسهای کائولینی نسوز در منطقه آباده

 

در منطقه‌ آباده انباشته‌های کائولن نسوز وجود دارد که از نظر زمین‌شناسی در تشکیلات دونین تا تریاس جای دارند.

الف- مناطق نسوزدار دونین بالایی شامل کانسار کویر 5 و استقلال

ب- مناطق نسوزدار کربونیفر و پرمین شامل معادن کویر

ج- مناطق نسوزدار تریاس بالایی که بنام سازند شورجستان معروف است.


بقیه را در ادامه مطلب بخوانید...

ترکیب شیمیایی رسهای نسوز آباده به شرح زیر است:

Al2O3 + TiO2: 25.66-30.31 %

Fe2O3: 5.6-0.75 %

CaO + MgO: 0.75-0.41 %

Na2O: 0.36 %

L.O.I: 9.36-13.75 %

Plasticity coefficient: 6-20 Et

 

در ناحیه آباده 18 منطقه نسوزدار کشف شده که مهمترین آنها عبارتنداز: استقلال،‌ کویر 5، کویر 1، کویر 2، کویر 4، کویر 16 و کویر 17.

رسهای نسوز آباده از بهترین نسوزهای ایران برای استفاده در کارخانه‌های فولادسازی است. آمیزه‌ای از نسوزهای کویر و دوپلان برای فرآورده‌های شاموتی و آجرنسوز بکار می‌رود.

منطقه نسوزدار رباط‌خان طبس

 

در استان یزد در منطقه رباط‌خان طبس چند کانسار کائولن و رس نسوز وجود دارد که تحت اختیار شرکت تهیه و تولید مواد نسوز کشور می‌باشد. مواد نسوز در این منطقه یک افق لاتریتی است که در مرز پرمین- تریاس واقع شده است.

کانسار کائولن و نسوز سنگرود

این کانسار در 25 کیلومتری شرق لوشان در کنار معدن زغال‌سنگ سنگرود واقع شده است. ماده معدنی بیشتر کائولینیت و آرژیلیت بوده که ترکیب شیمیایی نمونه تکلیس شده آن به شرح زیر است:

SiO2: 43.38 %

Fe2O3: 0.41 %

Al2O3: 38.89 %

CaO: 0.21 %

TiO2: 3.07 %

MgO: 0.29 %

L.O.I: 13.98 %

ذخیره احتمالی این کانسار حدود 400 هزار تن برآورد شده است.

کانسار پشته سمیرم

این کانسار در 180 کیلومتری جنوب اصفهان و در 110 کیلومتری جنوب غربی شهرضا و در 29 کیلومتری جنوب‌باختری سمیرم واقع است. لایه خاک نسوز که متعلق به کرتاسه بالایی است دارای ترکیب کانی‌شناسی کائولن به رنگ سفید تا خاکستری روشن همراه با عدسیهای آرژیلیت قرمز مایل به قهوه‌ای و کلاً پیزولیتی می‌باشد و بطور میانگین 5 متر ضخامت دارد. ماده معدنی این کانسار هم‌اکنون جهت تهیه آجر و ملات نسوز برای کوره‌های ذوب فلزات بهره‌برداری می‌شود. معدن پشته سمیرم دارای سه افق معدنی a,b,c می‌باشد که از نظر کیفی با هم تفاوت دارند. افق c لایه اصلی معدن می‌باشد که خود بر مبنای میزان آهن به سه بخش تقسیم می‌شود. بطور کلی از نظر کیفی خاک نسوز معدن به دو درجه 1 و 2 تقسیم می‌شود. میانگین ترکیب شیمیایی این دو نوع خاک در جدول 5 آورده شده است.

از نظر ذخیره نوع درجه 1 حدود 4/2 میلیون تن و نوع درجه 2 حدود 5/6 میلیون تن برآورد شده است.

کانسار خاک نسوز دوپلان

این کانسار در جنوب باختری اصفهان و جنوب شهرکرد واقع شده است. لایه نسوز در میان سنگهای پرمین- تریاس قرار دارد و ابعاد آن به صورت 600 × 160 × 6 متر می‌باشد. ترکیب کانی‌شناسی کانسنگ معدن شامل دیاسپور، کائولینیت، ایلیت، آناتاز، روتیل و به مقدار کم بوهمیت، هماتیت، گوتیت و کلسیت است. تجزیه شیمیایی کانسنگ معدن به‌صورت زیر است:

Fe2O3: 2.4 %

Al2O3: 60 %

SiO2: 20 %

TiO2: 2.7 %

L.O.I: 14 %

ذخیره معدن حدود 5/1 میلیون تن برآورد شده است.

دیرگدازهای آلومینیم بالا (سیلیکاتهای آلومینیم)

در این گونه دیرگدازها و نسوزها عیار آلومینیم بیش از 50 درصد ترکیب کل است. ویژگی‌های دیرگداز آلومینیم بالا بر مبنای استاندارد ASTM در جدول 6 نشان داده شده است.

 

مولیت (3Al2O3.2SiO2) یک دیرگداز با آلومینای بالا است که ماده فرآوری شده از مواد خام دیرگداز آلومینیم بالا است. این فرآورده به شرط بلورین بودن باید دارای ویژگیهای زیر باشد تا بعنوان نسوز مورد استفاده قرار گیرد:

  حداقل عیار برای آلومینا از 56 تا 79 درصد و بقیة اکسیدها 5 درصد متغیر باشد.

در فشار KPa 172 (25 Psi) و درجه حرارت 1593 درجة سانتیگراد در 90 دقیقه تغییرشکل باید حداکثر5 درصد باشد.

مولیت  Al6Si2O13

مولیت کانی‌ای ‌است با فرمول شیمیایی Al6Si2O13 که برای نخستین‌بار در ادخال‌ها و میانبارهای آرژیلتی درون سنگ‌های خروجی ترسیر، در جزیرة مول اسکاتلند دیده شده و به همان نام خوانده شده است. سیستم تبلور آن اورتورومبیک با کریستال‌های بلند منشوری است که در راستای {001} درازشدگی دارند. رخ کامل در راستای {010} و سختی 6 تا 7 دارد. اسیدها، حتی HF بر آن بی‌اثر است. در ترکیب شیمیایی مولیت 79/71 درصد Al2O3 و21/28 درصد SiO2 وجود دارد.

کانی مولیت به دلیل فراوانی بسیار ناچیز در طبیعت، چندان مورد توجه زمین‌شناسان نبوده است. از سوی دیگر بدلیل ویژگی‌های دیرگدازی آن، علم مواد همة تلاش خود را برای دست‌یافتن بدان کرده است.

 

این کانی که بعنوان دیرگداز آلومینیمی بکار می‌رود به روشهای زیر تهیه و فراهم می‌شود:

-    آمیزه‌ای از بوکسیت [Al(OH)5] و کائولینیت Al2O3.2SiO2.2H2O، به نسبت 1 (کائولینیت) به 4 (بوکسیت)

 

-  بکارگیری کانی‌هایی که در ترکیب خود حاوی عیارهایی از SiO2 و Al2O3 نزدیک به فرمول مولیت باشند. کائولن طی دگرسانی تا حد ایجاد خانواده دیستن پیش می‌رود و به پیدایش مولیت می‌رسد.

-  ترکیب سیلیس و آلومینا به نسبتی که بتواند ترکیب شیمیایی کانی مولایت را تحقق بخشد.

کانی‌های گروه دیستن

چون آلومینا درجات حرارت بالای 2000 درجه سانتیگراد را تحمل می‌نماید از این لحاظ مورد توجه صنایع دیرگداز قرار دارد. کانیهای آلومینیم‌دار که عیار آلومینیم آنها بیش از 60 درصد می‌‌باشد می‌توانند ماده اولیه و خام مولیت باشند که در این میان سیلیکاتهای آلومینیم (سیلیمانیت، آندالوزیت و کیانیت) بدلیل داشتن بیشترین مقدار آلومینا، فراوانی و ارزانی قیمت، مناسب‌ترین کانیها برای تهیه مولیت می‌باشند. برای اینکه بتوان از این کانیها مولیت تهیه نمود باید فرآوری شوند که این امر مستلزم تغییر در نسبت آلومینا با افزودن خالص آن به ترکیب کانیایی مادة نسوز، است. با توجه به جدول 7 که ویژگی‌های کانیهای سیلکات آلومینیم را مشخص می‌نماید کانیهای سیلیمانیت و آندالوزیت برای این موضوع مناسب‌تر می‌باشند.

مولیت حاصل شده از فرآوری سیلیکات‌های آلومینیم در برابر اسیدها، از جمله اسیدفلوئوریدریک و قلیاها مقاوم بوده و درجه حرارتهای بسیار بالا را بدون تغییر خواص فیزیکی و شیمیایی تحمل می‌کند. به همین خاطر در مواردی که در واکنشهایی که اسیدها نقش دارند این نوع دیرگداز به دیرگدازهای دیگری همچون کوارتز ترجیح داده می‌شود. از مولیت همچنین در تولید عایق‌های ویژه، جرقه‌زن‌ها، بوته‌ها و پاتیل‌های فولاد، تیوب‌های پیرومتر و غیره استفاده می‌کنند.

از دیگر کاربردهای نسوزهای آلومینا استفاده در کوره‌های دوار پخت سیمان و تولید آهک، آجر سقف کوره‌های گداز الکتریکی فولاد، کوره‌های بلند، آجرهای کوره‌های بلند، آجر پاتیل و دیرگدازهای کنتاکت از آلومینیم به عنوان ملاقة جابجاکنندة گداختة فلزی، می‌باشد. مهمترین کاربرد کانی‌های دارای ترکیب آلومینای بالا در تولید آجرهای عایق حرارتی است، زیرا آجرهای ساخته‌شده از این مواد به دلیل تخلخل زیاد و چگالی کم رسانایی گرمایی بسیار اندک دارند. مصرف آلومینا در سیمان سبب بالا رفتن درجة دیرگدازی آن می‌شود.



ادامه را در بخش چهارم بخوانید...

منابع  نسوزها:

1. www.nobonyan.com

2. www.aryashare.com




طبقه بندی: سنگ شناسی یا پترولوژی، زمین شناسی اقتصادی، سنگ شناسی رسوبی-رسوب شناسی، معدن، سنگ شناسی،
[ یکشنبه 14 خرداد 1391 ] [ 10:26 قبل از ظهر ] [ راحله مظلومی ] [ نظرات ]
.: Weblog Themes By WeblogSkin :.
درباره وبلاگ

من راحله مظلومی، فارغ التحصیل رشته زمین شناسی محض هستم...زمین را خیلی خیلی دوست دارم...
این وبلاگ برای همه زمینی هاست...

مشاور پایان نامه های تخصصی کارشناسی زمین شناسی
بررسی های زمین شناسی
کار با gps و نرم افزار mapsurce و آموزش آن
رسم نقشه ( زمین شناسی، توپوگرافی، ...)
آموزش نرم افزار های زمین شناسی: ... gis , rockwork, surfer 8 & 9 , dips
rmazloomi.zamin@yahoo.com

نویسندگان
آخرین مطالب
لینک دوستان
نظر سنجی
نظر شما در مورد وبلاگ دختر زمین شناس چیست؟






ابر برچسب ها
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
امکانات وب