تبلیغات
دختر زمین شناس
قالب وبلاگ

دختر زمین شناس
تنها جایی که برای زندگی کردن داریم زمین است...مواظبش باشیم 
مواد منفجره اولیه و ثانویه

    ◄ مواد منفجره اولیه :
    همانطور كه میدانید هر ماده منفجره اعم از صنعتی و نظامی برای انفجار به دو نوع ماده منفجره نیاز دارد:
    ماده منفجره اولیه (چاشنی ها)
    ماده منفجره ثانویه (اصلی)
    بعنوان مثال در یك نارنجك به محض كشیدن ضامن ، ابتدا چاشنی و به تاثیر آن كل ماده منفجره موجود در نارنجك منفجر می شود. در حقیقت این انفجار چاشنی است كه باعث انفجار بقیه مواد منفجره می شود می شود و در صورت عدم انفجار چاشنی هیچ اتفاقی رخ نخواهد داد.
     الف - ماده منفجره اولیه (چاشنی ها) :
    مصرف این نوع مواد در یك عملیات آتشباری در مقایسه با مواد منفجره ثانویه ناچیز می باشد ، اما انتخاب نوع چاشنی نقش مهمی در انجام یك آتشباری خوب دارد. قدرت خردكنندگی مواد منفجره اولیه كمتر از مواد منفجره ثانویه می باشد و علاو بر آن نباید میل تركیبی با فلزات داشته باشند. این نوع مواد منفجره نباید حساس به حمل و نقل باشند و باید پایداری زیادی داشته باشند.
    رطوبت به شدت بر این مواد تاثیر گذار است و باعث فساد آنها می شوند. مواد منفجره اولیه مصرف شونده كنونی عبارتند از :
    ازتور سرب ، ازتور نقره ، دی آزودی نیتروفنل ، فلومینات جیوه ، مخلوط فولمینات-كلرات ، فلومینات نقره ، استیفنات سرب ، دی نیترور سور سینات سرب و تتراسن پاتترازن.
    بدلیل اینكه وظایف مواد منفجره اولیه ، انفجار خرج اصلی می باشد به اینگونه مواد خرج آتشزنه نیز می گویند. نكته مهم این است كه هیچ كدام از مواد فوق بطور مستقل در چاشنی ها كاربرد ندارند.

    ◄ ازتور سرب :
    در تماسبا محلول هیدرواكسید سدیم خواص انفجاری خود را از دست می دهد. انواع كریستالی و كلوئیدی آن جاذب الرطوبه نیست ، اما نوع دكسترین آن مقداری رطوبت جذب می نماید كه می توان آنرا خشك كرد. این ماده در اثر شعله منفجر می شود ، اما فلومینات جیوه می سوزد.
    درصورتیكه طول كریستالهای آن از 0.1 میلیمتر بیشتر شود و در اثر شكستن فوری منفجر می شود. حساسیت آن از فلومینات جیوه نسبت به ضربه و حرارت و اصطكاك كمتر است.
    بدلیل پایداری زیاد در درجه حرارت 80 درجه سانتیگراد طی 15 ماه خواص خود را حفظ می كند. بطوركلی بدلیل پایداری ، ارزانی و فراوانی مواد اولیه مورد استفاده در این ماده منفجره استعمال آن از فلومینات جیوه بیشتر است.

    ◄ ازتور نقره :
    حساسیتش بیشتر از ازتور سرب است و به بالا رفتن ناگهانی درجه حرارت حساس است. برای ساختن چاشنی از ازتور سرب بیشتر است ، اما نسبتاً گران است.

    ◄ دی آزودی نیتروفنل (ddnp) :
    بصورت پودر زرد و یا قرمز می باشد و در درجه حرارت بالا منفجر می شود. رطوبت جذب نمی كند ، در آب حل نمی شود و در زیر مخلوط آب و الكل قابل نگهداری است. درهوای آزاد و در اثر شعله می سوزد و در محیط مسدود منفجر می شود. حساسیتش در مقابل ضربه با فلومینات جیوه یكی است اما به اصطكاك حساس تر است.
    بدلیل زیاد بودن حساسیت آن به حرارت نسبت به ازتور سرب و فلومینات جیوه برای خرج چاشنی از ازتور سرب بهتر است. قدرت انفجار آن از ازتور سرب و فلومینات جیوه بیشتر است.
    محلول 5 درصد هیدرواكسید سدیم آنرا تجزیه می كند كه از این خاصیت بریا از بین بردن اضافات این ماده استفاده می كنند. بطوركلی مانند ازتور سرب جای چاشنی های فلومینات جیوه را گرفته است.

    ◄ فلومینات جیوه :
    اولین بار توسط نوبل بعنوان چاشنی نیترو گلسیرین بكار گرفته شده است. از تركیب الكل اتیلیك ، جیوه و اسید نیتریك می باشد. نوع خالص آن سفید رنگ است و نوع صنعتی آن خاكستری می باشد.. فشردگی زیاد باعث كاهش حساسیت آن می شود و بسهولت خشك می شود و جاذب رطوبت نیست. اتش زدن یك بلور آن باعث سوختن با شعله خیره كننده ای می باشد ، اما اگر چند بلور باشند منفجر می شود.
    اگر درجه حرارت انبار از 20 درجه سانتیگراد تجاوز نكند ، خواص خود را تا چند سال حفظ می كند (با توجه به اینكه اتصال اكسیژن به ازت و جیوه سست می باشد) اما در درجه حرارت 30 تا 35 درجه سانتیگراد تجزیه و خواص آن كم می گردد. در حال حاضر از آن زیاد استفاده نمی كنند.

    ◄ مخلوط فولمینات-كلرات :
    بدلیل گران بودن فلومینات جیوه از مخلوط آن با مواد دیگری استفاده می شود. بعنوان نمونه مخلوط 80-20 و یا 90-10 فلومینات جیوه و كلرات پتاسیم كه مزایای قدرت آتشزنه و خردكنندگی بیشتر و ایمنی زیاد در حمل و نقل را دارد. از سال 1910 استفاده این مخلوط در ساختمان چاشنیها باب شد.

    ◄ فلومینات نقره :
    دارای قیمت و حساسیت بیش از فلومینات جیوه است و به مقدار كم در كارهای آتشباری مصرف می شود. حساسیت آن به ضربه كمتر از فلومینات جیوه و حساسیتش به حرارت بیشتر است وقدرت آتشزنه آن بیش از فلومینات جیوه است.

    ◄ استیفنات سرب :
    قدرت آتشزنه آن كم است ، اما بعلت حساسیت به حرارت و خواص سوختن خوب بعنون پوششی برای ازتور سرب بكار می رود. همچنین در ساخت تركیبات چاشنی كاربرد دارد. ماده فوق به رنگ نارنجی كمرنگ یا قهوه ای قرمز است. در آب حل نمی شود و در زیر آب یا محلول آب و الكل قابل نگهداری است.
    كمی رطوبت جذب می كند ، در محلول هیدروكسید سدیم حل می شود و در اسید سولفوریك یا اسید نیتریك یا اسید سولفریك غلیظ تجزیه می گردد. دراثر ضربه یا شعله با صدای بلند منفجر می شود. در حرارت ، بیش از ازتور سرب حساس می باشد. حساسیتش به ضربه و اصطكاك كمتر از فلومینات جیوه و ازتور سرب است.
    بعنوان خرج آتشزنه استفاده نمی شود یعنی خرج چاشنی را تشكیل نمی دهد. اما بدلیل اینكه به گرما حساس است (در اثر گرمای جریان برق زود آتش می گیرد) برای آتش زدن ازتور سرب در چاشنی الكتریكی استفاده می شود.

    ◄ دی نیترور سور سینات سرب (ldnr) :
    قدرت آتشزنه آن از استیفنات سرب می باشد ، در ساختن چاشنی مصرف می شود و در مقابل آتش می سوزد. اشكالات موجود در تولید از قبیل لزوم كنترل ابعاد كریستالها و نوع تركیبات سرب موارد استعمال آنرا محدود كرده است.

    ◄ تتراسن پاتترازن :
    شكل كُركی و بصورت كریستال با رنگ زرد كمرنگ می باشد. در آب و بسیاری از حلالها حل نمی شود. در مقابل شعله بقدر خفیف تبخیر می شود و مقدار زیادی دوده سیاهرنگ از آن متصاعد می شود. انفجارش از فلومینات جیوه و tnt را منفجر نمی كند اما petn را منفجر می كند.
    حرارت زیاد ناشی از انفجار و حجم گاز تولید شده كه دلیل استفاده آن در چاشنی ها می باشد. در 100 درجه سانتیگراد تجزیه می گردد و تا درجه حرارت 75 درجه سانتیگراد پایدار است

    ◄ مواد منفجره اصلی یا ثانویه :
    چاشنی ها بمنظور انفجار مواد منفجره ثانویه بكار می روند. بسته به شرایط آتشباری نوع مواد منفجره انتخاب می گردد و در عمل یك نوع ماده منفجره اصلی جوابگو نخواهد بود بلكه مخلوطی از چند نوع از این مواد كاربرد دارد كه به آن مواد منفجره صنعتی می گویند.
    در بین مواد منفجره اصلی تنها نیترات آمونیوم است كه ریشه معدنی داشته و موارد استفاده متنوع دارد. بدلیل كثرت این نوع از مواد تنها به معرفی مواد منفجره معروف پرداخته می شود.

    ◄ نیترات آمونیوم (an) :
    ارزانترین و ایمن ترین ماده اكسیژن دار می باشد و بیشترین مورد استفاده را در ساختن آنفو و مواد منفجره ژله ای دارد و در تركیبهای كودهای شیمیایی نیز به مقدار زیاد مصرف می شود.
    از تركیب اسید نیتریك و محلول نیترات آمونیوم درست می شود كه این محلول مستقیماً به مصرف تهیه مواد منفجره ژله ای می رسد و یا به اشكال زیر تبدیل می گردد :

    1- نیترات آمونیوم دانه ای كه مانند شكر نرم است و در ساختمان دینامیتها بكار می رود.
    2- نیترات آمونیوم دانه ای كه روی دانه ها با مواد پوشیده شد ه تا به سهولت جریان پیدا كنند و در مقابل رطوبت مقاوم باشند.

    نیترات آمونیوم در آب محلول است و در حلالهای آلی حل نمی شود و در اثر رطوبت بصورت كلوخه در می آید (جاذب الرطوبه است).
    در اثر سرد و گرم شدن نیز بصورت كلوخه در می آید و به ضربه حساس نمی باشد. برای انفجار كامل می بایست از تقویت كننده (بوستر) تتریل یا پتن استفاده كرد. حداقل قطر ان باید 15 سانتیمتر باشد.
    سرعت انفجار آن 1000 تا 2700 متر بر ثانیه می باشد. برحسب ابعاد دانه ها ، وزن مخصوص خرج گذاری و قطر چال تغییر می كند. بعلت پایین بودن سرعت انفجار ، قدرت خرد كنندگی آن نیز كم است. سمی نیست و نیاز به احتیاط ها و مراقبتهای شدید ندارد.

    ◄ نیترو گلسرین (ng) :
    در گرمای عادی مایع و بیرنگ است ، مختصری استفاده دارویی دارد (مصرف 0.0006 گرم آن سبب التصاع شریانها می شود). در درجه حرارت معمولی فرار نیست و در اسید سولفوریك غلیظ حل شده و تولید اسید نیتریك می كند.
    مقدار كم نیترو گلسرین در درجه حرار ت معمولی می سوزد و اگر مقدار آن زیاد باشد و یا در محیط مسدود باشد ، بعلت بالا رفتن درجه حرارت منفجر می شود. نیترو گلسرین در دمای بیش از 200 درجه سانتیگراد منفجر می شود. حساسیت آن به ضربه مانند فلومینات جیوه است و با بالا رفتن درجه حرارت حساسیت آن نیز افزایش می یابد. در حرارت 4 تا 8 درجه سانتیگراد یخ می بندد و حساسیت آن در این مواقع كمتر می شود. بسیاری از اتفاقات ناگوار به هنگام ذوب آن اتفاق می افتد.
    در صورتیكه داراب حباب هوا باشد حساسیتش به ضربه بیشتر می شود زیرا ضربه موجب تحول آدیاباتیك در حباب و باعث بالا رفتن درجه حرارت می شود.
    قدرت خردكنندگی آن بسیار بالا و مانند petan و به مراتب بیش از tnt است. سرعت انفجار آن در شرایط نامطلوب 200 تا 1500 متر بر ثانیه است ، اما با ازدیاد قطر خرج و استعمال چاشنی قوی با سرعت 8500 متر بر ثانیه منفجر می شود.تعادل اكسیژن آن مثبت است و آنرا با موادی كه احتیاج به اكسیژن دارند مخلوط می كنند.
    نیترو گلسرین قابلیت جذب از پوست را دارد ، بخار آن نیز پس از تنفس وارد خون می گردد و موجب سردرد های شدید می گردد (نوشیدن قهوه از سردرد می كاهد). تماس مكرر با نیترو گلسیرین برای كارگران در طولانی مدت موجب عادت كردن به آن می شود و اثر درمانی در بیماری قلبی دارد. حمل آن خطرناك و احتیاط های ویژه ای را لازم دارد.

    ◄ پتن (petn ) :
    به سهولت آتش نمی گیرد. در برابر ضربه بسیار حساس است و برای كم كردن حساسیت ان به آن پارافین یا دی نیترو تلوئن و tnt اضافه می كنند. مخلوط آن با نسبت های مختلف tnt را پانتولیت می نامند.
    در فتیله انفجاری كاربرد دارد. قدرت خردكنندگی آن بیش از نیترو گلسرین است و در وزن مخصوص 1.7 گرم بر سانتیمتر مكعب سرعت انفجار آن 8100 متر بر ثانیه است و مانند مواد منفجره دیگر تابع وزن مخصوص آن است. پایداری آن از نیترو سلولز و نیترو گلسرین بیشتر است. سمی نیست و مصرف كم آن فشار خون را پایین می آورد و مصرف زیاد ان باعث تشنج می گردد.

    ◄ tnt :
    تقریباً در دمای 80 درجه سانتیگراد منجمد می شود. سولفور سدیم آنرا تجزیه می كند و مقداری مواد غیر منفجره ایجاد می نماید كه از ان برای از بین بردن tnt استفاده می كنند. در دمای عادی پایداری خود را تا 20 سال حفظ می كند. میزان حساسیت آن در مقابل ضربه و اصطكاك كم است. برای كسانیكه با tnt كار می كنند تعویض لباس و رفتن مكرر به حمام الزامیست.

    ◄ dnt :
    به تنهایی بعنوان ماده منفجره مصرف نمی شود بلكه به سبب خاصیت ژله ای كردن و ضد آب بودن یكی از اجزاء تشكیل دهنده مواد منفجره می باشد. عامل ژلاتینی كردن نیترو سلولز است. حساسیت ان كم است و به سختی منفجر می شود.

    ◄ سیلكونیت (rdx) :
    بیرنگ می باشد و بعنوان خرج مبنا در چاشنی ها و یكی از اجزاء تشكیل دهنده مواد منفجره صنعتی استفاده می شود.
    در آب حل نمی شود و در دمایی حدود 204 درجه ذوب می شود. ازدیاد حرارت سبب افزایش حساسیت ان می شود و قدرت خردكنندگی آن معادل pten است. Rdx چندان سمی نیست ، اما برای كسانیكه بطور روزانه با آن سر و كار دارند تغییر لباس و حمام رفتن الزامیست. به سبب فراوانی و ارزانی مواد اولیه آن ، به مقدار زیاد تولید و مصرف می شود.

    ◄ ماده تركیبی c4 :
    c4 جزء مواد منفجره تند سوز است و مخلوطی است از rdx (گسترش تحقیقات مواد منفجره) و یك ماده نرم كننده. این ماده نرم كننده آنرا مقاوم و محكم می كند اما قابل انعطاف می باشد (مانند بتونه) بطوریكه آنرا می توان به هر شكلی در آورد.
    C4 گرانقیمت است و با سرعت زیادی منفجر می شود. یك و یك چهارم پوند (تقریباً 567 گرم) آن می تواند یك وسیله نقلیه را نابود كند و اتاق خانه ای را از بین ببرد.



طبقه بندی: معدن،
[ یکشنبه 22 مرداد 1391 ] [ 01:08 بعد از ظهر ] [ راحله مظلومی ] [ نظرات ]
.: Weblog Themes By WeblogSkin :.
درباره وبلاگ

من راحله مظلومی، فارغ التحصیل رشته زمین شناسی محض هستم...زمین را خیلی خیلی دوست دارم...
این وبلاگ برای همه زمینی هاست...

مشاور پایان نامه های تخصصی کارشناسی زمین شناسی
بررسی های زمین شناسی
کار با gps و نرم افزار mapsurce و آموزش آن
رسم نقشه ( زمین شناسی، توپوگرافی، ...)
آموزش نرم افزار های زمین شناسی: ... gis , rockwork, surfer 8 & 9 , dips
rmazloomi.zamin@yahoo.com

نویسندگان
آخرین مطالب
لینک دوستان
نظر سنجی
نظر شما در مورد وبلاگ دختر زمین شناس چیست؟






ابر برچسب ها
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
امکانات وب