تبلیغات
دختر زمین شناس
قالب وبلاگ

دختر زمین شناس
تنها جایی که برای زندگی کردن داریم زمین است...مواظبش باشیم 
تاریخچـه ی زمین شناسی دریـای عمان


گذشته زمین‌شناسی دریای عمان بعنوان یكی از دریاهای پیرامونی اقیانوس هند غربی، وابسته به تحول و تكامل حوضه اقیانوس هند است. عملاً پدیداری اقیانوس هند به ژوراسیک باز می‌گردد (Bhattacharya and Chaubey., 2001). پیش از ژوراسیك و در طی تریاس، ابر قاره گندوانا به دو قاره لوراسیا در شمال و گندوانا در جنوب تقسیم شده بود. باز شدن اقیانوس هند (نئوتتیس) در ژوراسیك، به علت عملكرد یك سری از سیستم‌های پشته‌ میان اقیانوسی با روند شرقی _غربی بوده است. با فعالیت این پشته‌های میان اقیانوسی، حوضه‌های گوناگونی بوجود آمدند و آب نئوتتیس به آنها وارد شد (شكل زیر  a). گسترش این حوضه‌ها سبب شد تا قاره گندوانا به دو بخش شرقی و غربی تقسیم شود كه در بخش شرقی قاره‌های امروزی استرالیا، قاره جنوبگان، نیوزلند، ماداگاسكار، سیشل و هندوستان- سریلانكا به صورتی یك تكه قرار داشتند و در بخش غربی قاره‌های امروزی آفریقا، آمریكای جنوبی و شبه جزیره عربستان به صورتی یكپارچه قرار داشتند (شكل  زیرb).

در كرتاسه، آمریكای جنوبی از  بخش غربی جدا شد و در اثر رخداد ریفت و گسترش آن در بخش شرقی، بلوك ماداگاسكار-سیشل-هندوستان از  قاره جنوبگان- استرالیا جدا شد. در حالیكه در كرتاسه آغازین، گسترش بستر اقیانوسی در حوضه موزامبیک ادامه داشت، در حوضه‌های سومالی شمالی و غربی گسترش متوقف شد و همین امر سبب چسبیدن بلوك ماداگاسكار-سیشل-هندوستان به آفریقا گردید. حركت و گذر این بلوك از یك نقطه داغ موجب رخداد ریفت و جدایش ماداگاسكار از آن شد. خرده قاره ماداگاسكار نزد آفریقا ماند و بلوك هندوستان - سیشل به سمت شمال حركت نمود. در اثر جدایش ماداگاسكار از بلوک، حوضه اقیانوسی ماسكارن بوجود آمد. حضور نقطه داغ در اقیانوس هند موجب بوجود آمدن پیوستگاه سه‌گانه‌ای از نوع ریفت- ریفت- ریفت در این ناحیه شد كه در نتیجه حوضه‌های ایندوس و لاكسمی همزمان با بوجود آمدن حوضه ماسكارن و ماداگاسكار بوجود آمدند( Bhattacharya and Chaubey., 2001).


IMG4UP

A سمت چپ؛ وضعیت ابرقاره پانگه‌ها و اقیانوس پانتالاسا پیش از تریاس A سمت راست: تقسیم پانگه‌آ به دو ابرقاره گنوانا در جنوب و اورازیا در شمال پیش از ژوراسیك و تشكیل اقیانوس نئوتتیس B سمت چپ) در كرتاسه، آمریكای جنوبی از   bb بخش غربی جدا شد و در اثر رخداد ریفت و گسترش آن در بخش شرقی، بلوك ماداگاسكار-سیشل-هندوستان از  قاره جنوبگان- استرالیا جدا شد. B سمت راست) در كرتاسه پایانی با گذر   بلوك سیشل- هندوستان از یك نقطه داغ (RH) حركت این بلوك به سمت شمال شتابی گرفت و بازالت‌های دكن بر هندوستان فوران نمودند. C ) پالئوسن پایانی با شكل گرفتن پشته‌های میان اقیانوسی جدید حوضه اقیانوسی دریای عربی - سومالی شرقی بوجود امد. C سمت چپ)  ائوسن میانی برخورد بلوك هندوستان به كمان جزیره‌ای كه در جنوب اورازیا و بسته شدن نئوتتیس  (Bhattacharya and Chaubey., 2001).
 
در كرتاسه پایانی با گذر بلوك سیشل- هندوستان از یك نقطه داغ (RH در شكل A سمت راست) حركت این بلوك به سمت شمال شتابی دوچندان گرفت. در این زمان (كرتاسه پایانی- ترشیاری آغازین) در اثر گذر بلوك سیشل- هندوستان از روی این نقطه داغ، بازالت‌های دكن بر هندوستان فوران نمودند و تقریباً در همین زمان گسترش بستر اقیانوسی در حوضه‌های ایندوس و لاكسمی و ماسكارن متوقف شدند. در پالئوسن پایانی، در اثر عملكرد نقاط داغ، پشته‌های میان اقیانوسی جدیدی به وجود آمدند كه ماحصل آن آفرینش حوضه اقیانوسی دریای عربی - سومالی شرقی و جدایش سیشل از بلوك هندوستان- سریلانكا بود. حضور این نقاط داغ، ظهور كوه‌های دریایی متعددی را بویژه در حوضه لاكسمی سبب شد.
با حركت سریع بلوك هندوستان به سمت شمال، حوضه‌های اقیانوسی عربی و سومالی شرقی، گسترش بیشتری یافتند و همزمان نئوتتیس فرورانش خود را به زیر اورازیا در شمال آغازید. در حدود ائوسن میانی، بلوك هندوستان، به كمان جزیره‌ای كه در جنوب اورازیا قرار داشت، برخورد نمود و به تدریج موجب بسته شدن نئوتتیس شد.
این برخورد موجب كاهش رشد بستر اقیانوس هند و توقف گسترش حوضه‌های دریای عربی و سومالی شرقی شد. در ائوسن پایانی اقیانوس هند تقریباً شكل امروزی خود را یافت. برخورد بلوك هندوستان به اورازیا از یك سو و سرد شدن پشته‌های میان اقیانوسی از ائوسن میانی تا الیگوسن در اقیانوس هند غربی، موجب جمع‌شدن و فرونشست سریع پوسته اقیانوسی، افزایش ضخامت آن و كوچك شدن این حوضه آبی شد. در الیگوسن، آخرین فاز گسترش بستر اقیانوس هند شروع شد. در اثر این گسترش، خلیج عدن باز شد و بلوك هندوستان با سرعت بیشتری به طرف اورازیا حركت نمود و باعث برخورد قاره به قاره آن دو شد. این برخیانی رخ داد.
بالا آمدن هیمالیا در ائوسن پایانی، باعث فرسایش و انتقال حجم عظیمی از رسوبات این ناحیه به حوضه ایندوس در اقیانوس هند غربی شد. برخورد قاره به قارة ورقه هندوستان و اورازیا از یك سو و عملكرد سیستم گسترش بستر اقیانوس هند از سوی دیگر، باعث حاكم شدن رژیم فشارشی در بخش شمالی پوسته اقیانوسی هند و ورقه عربی شده است. همین امر سبب برخورد قاره- قاره ورقه عربی و اورازیا در امتداد زاگرس و خلیج فارس شده است. دریای عماننیز بعنوان تنها باقی مانده اقیانوس نئوتتیس، در امتداد ساحل مكران به زیر اورازیا فرورانده می‌شود( Bhattacharya and Chaubey., 2001.
 
 چینه‌شناسی عمومی دریای عمان
  پوسته دریای عمان دارای ماهیتی اقیانوسی است كه حدود شش كیلومتر ضخامت دارد و بر روی آن حدود هفت كیلومتر رسوبات متراكم قرار گرفته است(Bhattacharya and Chaubey., 2001) . این رسوبات، به طور عمده شامل یك بخش پایینی با حدود 4 كیلومتر ضخامت موسوم به توربیدیت‌های هیمالیا و یك بخش بالایی با حدود 3 كیلومتر ضخامت معروف به ماسه‌های مكران است. بر روی رسوبات موسوم به ماسه‌های مكران، پوشش نازكی از رسوبات عهد حاضر قرار گرفته است(Uchapi et al., 2002).
منبع رسوبات معروف به توربیدایت های هیمالیا پنجه آبرفتی رود ایندوس در شرق است (Kopp et al., 2000). در حالیكه ماسه‌های مكران از بخش‌های شمالی گوه برافزایشی مكران منشأ گرفته‌اند. ماسه‌های مكران به صورت دگرشیب (دگرشیبی M در شكل زیر) بر روی توربیدیت‌های هیمالیا قرار می‌گیرند (Grando and McClay., 2006)
توربیدیت های هیمالیا متشكل از رسوبات توربیدیتی و گل‌های همیپلاژیك است كه معادل سازند پنجگور متعلق به الیگوسن- میوسن میانی در پاكستان است  (Plot et al., 1988). بخش اعظم واحد ماسه‌های مكران از آواری‌های حاصل از فرسایش گوه برافزایشی مكران حاصل شده است. احتمالاً این واحد متعلق به میوسن پایانی تا پلیوسن و معادل سازند پاركینی در پاكستان است ( Schluter., 2002).
 
  مورفوتكتونیك و زمین‌شناسی دریای عمان

دریای عمان آفریده‌ فرورانش پوسته‌ اقیانوسی ورقه عربی به زیر پوسته قاره‌ای اورازیا است. بر اساس مطالعات وایت (1982) شروع این فرورانش به اواخر كرتاسه یا اوایل ترشیری باز‌می‌گردد. پلات و همكاران (1988) نیز معتقدند سن فرورانش ورقه عربی به زیر اورازیا، در حدود پالئوسن بوده‌ است.
 بر اساس مطالعات اخیر (Kopp et al.,  2000; Prins et al., 2000; Grando and McClay., 2006; Plot et al., 1988; Uchapi et al., 2002; Schluter., 2002; white, 1982  ) دریای عمان را می‌توان بر اساس ویژگی‌های ریخت‌ساختاری به چهار واحد تقسیم‌بندی کرد:
گوه ‌برافزایشی مكران در شمال، مرز گذار غربی، پهنه ژرف مركزی، پنجه آبرفتی ایندوس و پشته میان اقیانوسی موری در شرق


IMG4UP

چینه‌شناسی لرزه‌ای كه نشاندهنده ویژگی های پهنه ژرف دریای عمان است  (Grando and McClay., 2006)



طبقه بندی: زمین شناسی ایران، سنگ شناسی یا پترولوژی، چینه و فسیل شناسی، سنگ شناسی رسوبی-رسوب شناسی،
[ چهارشنبه 26 مهر 1391 ] [ 08:49 قبل از ظهر ] [ راحله مظلومی ] [ نظرات ]
.: Weblog Themes By WeblogSkin :.
درباره وبلاگ

من راحله مظلومی، فارغ التحصیل رشته زمین شناسی محض هستم...زمین را خیلی خیلی دوست دارم...
این وبلاگ برای همه زمینی هاست...

مشاور پایان نامه های تخصصی کارشناسی زمین شناسی
بررسی های زمین شناسی
کار با gps و نرم افزار mapsurce و آموزش آن
رسم نقشه ( زمین شناسی، توپوگرافی، ...)
آموزش نرم افزار های زمین شناسی: ... gis , rockwork, surfer 8 & 9 , dips
rmazloomi.zamin@yahoo.com

نویسندگان
آخرین مطالب
لینک دوستان
نظر سنجی
نظر شما در مورد وبلاگ دختر زمین شناس چیست؟






ابر برچسب ها
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
امکانات وب